Etiket nereden geliyor?
Lastik etiketi Avrupa Birliği'nin 2020/740 sayılı tüzüğüne dayanıyor. Türkiye'de aynı kurallar, 17 Nisan 2021'de Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle 1 Mayıs 2021'den beri uygulanıyor. Binek (C1), hafif ticari (C2) ve kamyon-otobüs (C3) lastiklerinin hepsi kapsamda.
Etiketin beş satırı
| Satır | Ne gösterir? | Fark ne kadar? |
|---|---|---|
| Yakıt verimliliği (A–E) | Yuvarlanma direnci | Avrupa Komisyonu'na göre her sınıf, lastiğin ömrü boyunca ortalama 80 litre yakıt farkı |
| Islak zeminde fren (A–E) | Islak asfaltta fren mesafesi | Sınıf başına 3–6 metre |
| Dış gürültü (dB ve A–C) | Lastiğin dışarıya verdiği yuvarlanma sesi | 3 dB fark, ses enerjisinin iki katı demek; düşük gürültülü lastikler 67–71 dB |
| Kar simgesi (3PMSF) | Ağır kar koşullarında testi geçti | Yalnızca karı ölçer, buzu değil |
| Buz simgesi | ISO 19447 testinde buz tutuşu; yalnızca binek lastiği | Çoğunlukla İskandinav tipi lastiklerde |
Etiketteki QR kod, lastiğin Avrupa ürün veritabanındaki (EPREL) kaydını açar; ayrıntılı bilgiler oradadır.
Kars için hangi satır önemli?
- Islak zeminde fren: güvenlikle doğrudan ilgili tek satır. Kars'ta kış lastiğinin büyük kısmı ıslak ve sulu karlı asfaltta geçer.
- Kar simgesi: kış lastiğinde mutlaka olmalı.
- Buz simgesi: herkese uygun değil; buzda güçlü olan bu lastikler asfaltta ve sıfırın üstünde geride kalabilir. Tipler bu yazıda.
- Gürültü: uzun yol yapıyorsanız ikinci bakılacak satır.
Etiketin söylemedikleri
Etiket kuru zemindeki fren, viraj tutuşu, aşınma ömrü, sulu kar ve (simge yoksa) buz hakkında bilgi vermez. M+S işareti etikette yer almaz; lastiğin yanağındadır. Üretim tarihi de etikette değil, yanaktaki DOT kodundadır. Bu yüzden etiketi, ADAC gibi kuruluşların bağımsız testleri ve lastiğin yaşıyla birlikte değerlendirin. Lastik alırken bakılacakların tamamı bu yazıda.
Sık sorulanlar
Lastik etiketindeki A ile E arasındaki fark nedir?
Islak zeminde fren sınıfında her basamak 3–6 metre fren mesafesi farkına denk gelir; A en kısa mesafedir. Yakıt sınıfında her basamak, lastiğin ömrü boyunca ortalama 80 litre yakıt demek.
Etiketteki kar tanesi ne demek?
Lastiğin ağır kar koşullarında standart bir testi geçtiğini gösterir (3PMSF). Test yalnızca karı ölçer; buzdaki performans ayrı bir simgeyle gösterilir.
Buz simgesi olan lastik alınmalı mı?
Uzun süre buzlu yolda kullanılacaksa değerlendirilebilir. Buz simgeli İskandinav tipi lastikler kuru ve ıslak asfaltta, sıfırın üstündeki havada Orta Avrupa tipinin gerisinde kalabilir.
Lastik etiketi Türkiye'de geçerli mi?
Evet. AB'nin 2020/740 sayılı tüzüğüne uyumlu yönetmelik 17 Nisan 2021'de Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Mayıs 2021'de yürürlüğe girdi.