Balans: lastik janttan ayrıldıysa evet
Balans, tekerleğin ağırlığının çevresine eşit dağılmasıdır. Lastik janta yeniden oturduğunda bu denge değişir; yeni lastikte de, aynı lastiği başka janta takınca da. Bu yüzden lastik janttan söküldüyse balans her seferinde yeniden alınır.
Jantlı takımda durum farklı. Kış lastikleriniz ayrı jantlarda duruyorsa ve geçen sezon balansı alındıysa, takmak için yeniden balans şart değil. Yine de kontrol etmenizi öneriyoruz: sezon içinde düşen bir balans ağırlığı ya da çukurda eğilen bir jant, fark edilmeden yeni sezona taşınır.
Rot: her değişimde değil, şu durumlarda mutlaka
Rot ayarı tekerleklerin açısıdır; lastik değiştirmek bu açıları değiştirmez. Ama şu durumlarda ölçtürün:
- Ön lastikler tek taraftan, iç ya da dış omuzdan aşınmışsa
- Araç düz yolda bir yana çekiyorsa ya da direksiyon düz giderken yamuk duruyorsa
- Çukura, kaldırıma ya da buz tümseğine sert vurduysanız
- Rot başı, rotil, salıncak gibi süspansiyon parçaları değiştiyse
- Yeni ön lastik takıyorsanız: eski lastiği yiyen ayar yenisini de yer
Kars kışından sonra bu listenin en az bir maddesi çoğu araç için geçerli. Bu yüzden Nisan–Mayıs'taki yaz lastiği değişiminde rot ölçümünü öneriyoruz.
Ölçümde ne görürsünüz?
Servisimizde rot ayarını Hunter HawkEye ile yapıyoruz: dört tekerleğe takılan hedefleri kameralar aynı anda okur, öncesi ve sonrası değerler ekranda raporlanır. Raporda üç temel açı vardır:
| Açı | Ne demek? | Bozuksa |
|---|---|---|
| Kamber | Önden bakınca tekerleğin içe ya da dışa eğimi | Lastik iç ya da dış omuzdan aşınır |
| Kaster | Yandan bakınca direksiyon ekseninin eğimi | Direksiyon kendiliğinden düzelmez, araç bir yana çekebilir |
| Toe (içe/dışa basma) | Üstten bakınca iki tekerleğin birbirine göre açısı | Lastik testere dişi gibi aşınır; en hızlı lastik yiyen hatadır |
Dört tekerleği birlikte ölçen sistem bir şeyi daha gösterir: arka aksın aracın orta çizgisine göre doğru durup durmadığını (itme açısı). Arka aks yamuksa araç düz yolda "yengeç" gibi yürür, ön ayar ne kadar doğru olursa olsun direksiyon düz durmaz.
Mevsim değişiminde önerdiğimiz sıra
- Takılacak lastiklerin diş derinliği ve üretim tarihi kontrol edilir.
- Jant ve lastikte darbe izi, yanakta balon aranır.
- Tekerlekler takılır; balans alınır ya da kontrol edilir.
- Bijonlar tork anahtarıyla, aracın değerinde sıkılır.
- Belirti varsa ya da kış sert geçtiyse rot ölçülür.
- Basınç, lastikler soğukken etiketteki değere getirilir.
Jantı yeni takılan tekerleklerin bijonlarını ilk 50–100 km'den sonra yeniden kontrol ettirin. Kış sonrası kontrol listesinin tamamı bu yazıda, rot ölçümü hakkında bilgi rot balans sayfamızda.
Sık sorulanlar
Jantlı kış lastiği takınca balans gerekir mi?
Geçen sezon balansı alınmış jantlı takımda şart değil, ama kontrol önerilir; düşen bir ağırlık ya da eğilen bir jant sezon boyunca fark edilmeyebilir.
Sadece iki lastik değişince rot ayarı gerekir mi?
Lastik değişimi rotu bozmaz. Ama yeni lastikler öne takılıyor ve eskiler düzensiz aşınmışsa ölçtürün; aksi halde aynı ayar yeni lastiği de yer.
Rot ayarı kaç km'de bir yapılır?
Sabit bir kilometre yok. Yılda bir ölçüm, sert bir darbeden sonra ve yeni ön lastikte ölçüm makul bir düzendir; Kars'ta kış sonrası ölçüm ayrıca önemli.
Rot balans ne kadar sürer?
Araca ve ayarın durumuna göre değişir. Randevu alırken aracınızı söyleyin, süreyi birlikte planlayalım.